Energiebegrippen van A tot Z
De begrippen die u op uw energiefactuur, uw tariefkaart en uw contract tegenkomt, kort uitgelegd. Waar een begrip meer uitleg verdient, verwijzen we naar de pagina waar het uitgebreid staat.
A
- Accijns
- Een federale belasting per kWh elektriciteit. Voor gezinnen bedraagt ze vanaf 1 november 2026 42,20 euro per MWh (zonder btw) en daalt ze in stappen tot 34,20 euro in 2029. Ze staat los van uw contract.Uw energiefactuur lezen →
- Afnamepunt (toegangspunt)
- Het punt waar u elektriciteit of aardgas van het net haalt. Elk afnamepunt heeft een eigen EAN-code.
- Ampère (A)
- De eenheid van elektrische stroomsterkte. Samen met de spanning bepaalt ze het vermogen: watt = volt × ampère. De ampère van uw aansluiting zegt hoeveel vermogen u maximaal tegelijk van het net kunt halen.Alles over Ampère →
B
- Belpex
- De Belgische groothandelsprijs voor elektriciteit voor de volgende dag, op de day-aheadmarkt van EPEX SPOT. Sinds 1 oktober 2025 per kwartier. Dynamische contracten volgen die prijs; veel variabele contracten gebruiken een maandgemiddelde.Alles over Belpex →
- Beschermde afnemer
- Iemand die recht heeft op het sociaal tarief voor energie. Een beschermde afnemer krijgt ook extra bescherming en voordelen. Of u dat statuut hebt, kunt u nakijken op de website van de FOD Economie.Alles over Beschermde afnemer →
- Bijdrage energiefonds
- Een Vlaamse heffing per maand. Voor gezinnen is ze in 2026 0 euro; voor niet-residentiële aansluitingen 10,07 euro per maand.Alles over Bijdrage energiefonds →
- Budgetmeter (Prepaid)
- Vroegere naam voor een meter waarop u vooraf betaalt voor elektriciteit of aardgas. Vandaag is het een digitale meter met Prepaid-functie, bij Fluvius als sociale leverancier, meestal na betalingsproblemen bij een commerciële leverancier.Alles over Budgetmeter →
C
- Capaciteitstarief
- Het deel van de netkosten dat u betaalt op basis van uw gemiddelde maandpiek, met een minimum van 2,5 kW. Gemiddeld kost het in 2026 53,39 euro per kW per jaar (zonder btw).Capaciteitstarief berekenen →
- CREG
- De federale regulator voor elektriciteit en aardgas. Ze berekent onder meer het sociaal tarief en biedt de CREG Scan aan.Alles over CREG →
D
- Databeheer
- Een vast bedrag dat de netbeheerder aanrekent voor het uitlezen en verwerken van uw meetgegevens: 17,85 euro per jaar (zonder btw) in 2026.Uw energiefactuur lezen →
- Digitale meter
- Een meter die afname en injectie apart registreert en uw verbruik per kwartier kan doorgeven. Nodig voor een dynamisch contract, voor een injectievergoeding en voor de berekening van uw maandpiek.Alles over de digitale meter →
- Distributie- en transmissiekosten
- Distributiekosten betalen het lokale net van Fluvius, transmissiekosten het hoogspanningsnet van Elia. Beide zitten in de nettarieven op uw factuur.Alles over Distributie- en transmissiekosten →
- Dynamisch tarief
- Een elektriciteitsprijs die elk kwartier verandert en de groothandelsmarkt volgt; de prijzen zijn een dag vooraf bekend. U hebt een digitale meter met kwartierwaarden nodig.Dynamisch energiecontract →
E
- EAN-code
- Een uniek nummer van 18 cijfers, beginnend met 54, dat uw aansluiting identificeert: één voor elektriciteit en één voor aardgas. U vindt het op uw factuur en op uw digitale meter.Alles over EAN-code →
- Energieovernamedocument
- Een formulier waarop u bij een verhuis de meterstanden en EAN-codes noteert, samen met de vorige of volgende bewoner. Zo wordt het verbruik correct verdeeld.Het energieovernamedocument invullen →
- Energieprijs
- Het deel van uw factuur voor de energie zelf: de prijs per kWh en de vaste vergoeding van uw leverancier. Dit is het enige deel dat verschilt per contract.Alles over uw energiecontract →
- EPEX SPOT
- De Europese stroombeurs voor de korte termijn, waar onder meer de Belgische day-aheadprijs (Belpex) ontstaat. Sinds 1 oktober 2025 per kwartier: 96 prijzen per dag.Alles over EPEX SPOT →
- Exclusief nachttarief
- Een aparte meter of telwerk voor toestellen die enkel 's nachts stroom krijgen, zoals accumulatieverwarming of een boiler op nachtstroom. Dat verbruik wordt apart gemeten en aangerekend.Alles over Exclusief nachttarief →
G
- Groenestroomcertificaat
- Een virtueel bewijs voor opgewekte groene stroom, bijvoorbeeld met zonnepanelen. In Vlaanderen krijgen nieuwe zonnepanelen er geen meer; installaties die vóór 17 juli 2021 in dienst gingen, kunnen er tijdens hun steunperiode nog ontvangen.Alles over Groenestroomcertificaat →
I
- Indexatieparameter (Endex, TTF)
- De marktnotering waaraan een variabele energieprijs gekoppeld is, zoals Belpex of Endex voor elektriciteit en TTF voor aardgas. Uw leverancier vult die waarde maandelijks of per kwartaal in een formule op uw tariefkaart in.Alles over Indexatieparameter →
- Injectie en injectietarief
- Injectie is stroom die u op het net zet, bijvoorbeeld van zonnepanelen. De vergoeding die uw leverancier daarvoor betaalt, heet de injectievergoeding of het injectietarief.Alles over Injectie en injectietarief →
J
- Jaarafrekening
- De factuur waarop uw leverancier uw werkelijke verbruik verrekent met de voorschotten die u betaalde. U betaalt bij, of u krijgt geld terug. Met een digitale meter kan dat ook maandelijks.Uw energiefactuur lezen →
K
- Kilowatt (kW) en kilowattuur (kWh)
- Kilowatt is vermogen: hoeveel stroom een toestel op een moment vraagt. Kilowattuur is energie: hoeveel u in totaal verbruikt. Een toestel van 1 kW dat een uur werkt, verbruikt 1 kWh. Een MWh is 1.000 kWh.Alles over Kilowatt →
- kVA
- Kilovoltampère, de eenheid voor het vermogen van uw aansluiting: hoeveel u maximaal tegelijk van het net kunt halen. Een standaard Vlaamse aansluiting van 400 volt, driefasig en 25 ampère, komt op 17,3 kVA.Alles over kVA →
- Kwartierwaarde
- De hoeveelheid elektriciteit die u in een kwartier afneemt of injecteert, gemeten door de digitale meter: 96 waarden per dag. Basis voor het capaciteitstarief en een dynamisch contract.Alles over Kwartierwaarde →
M
- Maandpiek
- Het hoogste kwartiervermogen dat uw digitale meter in een maand registreert. Het gemiddelde van uw maandpieken bepaalt uw capaciteitstarief.Capaciteitstarief berekenen →
- Maximumtarief
- Een bovengrens op de nettarieven per kWh voor wie heel weinig verbruikt met een digitale meter: 327,62 euro per MWh (zonder btw) in 2026. Het capaciteitstarief en het verbruikstarief samen kunnen daar niet boven gaan.Capaciteitstarief berekenen →
- Meetregime
- Bepaalt welke meetgegevens de netbeheerder aan uw leverancier doorgeeft. Voor een dynamisch contract zijn kwartierwaarden nodig, het zogenaamde meetregime 3. Dat regelt de leverancier bij het afsluiten van het contract.Alles over Meetregime →
N
- Netbeheerder (Fluvius, Elia)
- Beheert het net dat stroom en aardgas tot bij u brengt. Fluvius is de distributienetbeheerder in Vlaanderen, met acht netgebieden; Elia beheert het hoogspanningsnet voor elektriciteit. De netbeheerder plaatst en leest de meters en rekent nettarieven aan via uw leverancier. U kiest uw netbeheerder niet zelf.Alles over Netbeheerder →
- Nettarieven
- Wat u betaalt voor het vervoer van stroom en aardgas tot bij u: distributie (Fluvius) en transmissie (Elia). Ze zijn voor iedereen in hetzelfde netgebied gelijk, welk contract u ook hebt.Uw energiefactuur lezen →
O
- Omvormer
- Het toestel dat de gelijkstroom van uw zonnepanelen omzet in wisselstroom van 230 volt voor uw huis en het net. Een hybride omvormer kan ook een thuisbatterij laden.Alles over Omvormer →
- Opzegtermijn
- Als gezin of kleine zaak kunt u uw energiecontract altijd opzeggen met een termijn van hoogstens drie weken, zonder verbrekingsvergoeding. Kiest u een nieuwe leverancier, dan regelt die de overstap.Alles over uw energiecontract →
P
- Piekverbruik
- Het moment waarop u het meest elektriciteit van het net haalt. Voor het capaciteitstarief telt het vermogen in uw drukste kwartier van de maand: uw piekvermogen.Piekvermogen en uw factuur →
- Piekvermogen
- Het hoogste vermogen dat u van het net haalt, gemeten per kwartier. Bij zonnepanelen betekent piekvermogen iets anders: het maximale vermogen van de panelen, in Wp of kWp.Alles over Piekvermogen →
- Prosument
- Iemand die elektriciteit verbruikt én zelf opwekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen. Met een terugdraaiende teller betaalt een prosument het prosumententarief; met een digitale meter worden afname en injectie apart gemeten.Alles over het prosumententarief →
- Prosumententarief
- Een jaarlijks nettarief voor eigenaars van zonnepanelen met een terugdraaiende (analoge) teller, berekend op het vermogen van de omvormer. Met een digitale meter betaalt u het niet.Alles over het prosumententarief →
R
- Reactieve energie (blindvermogen)
- Energie die heen en weer pendelt tussen het net en toestellen met spoelen, zoals motoren en compressoren. Ondernemingen met piekmeting betalen een apart tarief als ze meer afnemen dan een forfaitair toegelaten hoeveelheid.Alles over Reactieve energie →
- Risicopremie
- Het bedrag dat een leverancier in een vaste prijs verrekent omdat hij het risico van stijgende marktprijzen draagt. Volgens de CREG zijn vaste prijzen daardoor meestal iets hoger dan variabele.Vast of variabel energiecontract →
S
- Slotfactuur
- De laatste factuur van een leverancier, bijvoorbeeld als u overstapt of verhuist. Ze verrekent uw verbruik tot de dag van de overstap met de voorschotten die u al betaalde.Uw energiefactuur lezen →
- Sociaal tarief
- Een sterk verlaagde prijs voor elektriciteit, aardgas of warmte voor bepaalde groepen. In de meeste gevallen wordt het automatisch toegekend; op de website van de FOD Economie kunt u nakijken of u er recht op hebt.Alles over het sociaal tarief →
T
- Tariefkaart
- Het document met alle prijzen en voorwaarden van een energieproduct: prijs per kWh of prijsformule, vaste vergoeding en eventueel injectievergoeding. Elke leverancier publiceert ze op zijn website.Alles over Tariefkaart →
- Toegangsvermogen
- Het vermogen in kVA dat een onderneming met grootverbruiksmeting (middenspanning) zelf kiest om af te nemen. U stelt het per EAN-code in via Mijn Fluvius; neemt u meer af, dan betaalt u een overschrijdingstarief.Alles over Toegangsvermogen →
- Transmissienet (Elia)
- Het hoogspanningsnet dat stroom over lange afstanden vervoert. Het wordt beheerd door Elia; de kosten zitten in de nettarieven op uw factuur.Uw energiefactuur lezen →
V
- V-test
- De officiële vergelijking van energiecontracten in Vlaanderen, van de Vlaamse Nutsregulator.De V-test uitgelegd →
- Vaste vergoeding
- Een vast bedrag per jaar dat uw leverancier aanrekent, los van uw verbruik. Vanaf januari 2027 moet ze altijd pro rata aangerekend worden als u vroeger vertrekt.Alles over uw energiecontract →
- Verlengingsvoorstel
- Minstens twee maanden vóór de einddatum van uw contract moet uw leverancier laten weten wat er daarna gebeurt. Reageert u niet, dan geldt het voorstel als aanvaard.Alles over uw energiecontract →
- Vlaamse Nutsregulator (VNR, ex-VREG)
- De Vlaamse regulator voor elektriciteit en aardgas, tot eind 2024 VREG genoemd. Ze beheert de V-test en keurt de distributienettarieven goed.Alles over Vlaamse Nutsregulator →
- Voorschotfactuur
- Een tussentijdse factuur, meestal maandelijks, op basis van een schatting van uw verbruik. Het verschil met uw werkelijke verbruik wordt verrekend op de afrekening.Alles over Voorschotfactuur →
W
- Watt (W)
- De eenheid van vermogen: hoeveel energie een toestel op een moment vraagt. 1.000 watt is 1 kilowatt. Een toestel van 1 kW dat een uur werkt, verbruikt 1 kWh.Alles over Watt →