Vast of variabel energiecontract: wat past bij u?

Op deze pagina
- In het kort
- Het verschil tussen vast en variabel in één tabel
- Zo werkt een vast energiecontract
- Zo werkt een variabel energiecontract
- Voor- en nadelen van vast en variabel
- Heb ik nu een vast of variabel energiecontract
- Welk energiecontract past bij u: vast of variabel
- 1 jaar of 3 jaar vast
- Wisselen tussen vast en variabel
Transparant over hoe we werken
We werken met een beperkt aantal partnerleveranciers en doen geen volledige marktvergelijking.
Het advies kost u niets. Wij worden vergoed door de leveranciers waarmee we samenwerken.
Hoe werkt Energieduo?In het kort
- Vast: één prijs per kWh voor de hele looptijd, bijvoorbeeld één of drie jaar. Zekerheid, maar u volgt geen dalingen.
- Variabel: een vaste formule die maandelijks of per kwartaal herberekend wordt volgens de marktprijzen. U volgt dalingen én stijgingen.
- Omkeerbaar: u kunt altijd kosteloos wisselen, ook midden in een vast contract. De keuze ligt dus niet voor jaren vast.
Het verschil tussen vast en variabel in één tabel
| Vast energiecontract | Variabel energiecontract | |
|---|---|---|
| Prijs per kWh | gelijk gedurende de looptijd | herberekend volgens een formule |
| Hoe vaak wijzigt de prijs? | niet tijdens de looptijd | maandelijks of per kwartaal |
| Wie draagt het prijsrisico? | de leverancier (via een risicopremie) | u |
| Elektriciteit en gas? | ja | ja |
| Volgens de CREG meestal interessant als | u budgetzekerheid wilt | de marktprijzen stabiel zijn |
Er is ook een derde vorm: een dynamisch energiecontract, waarbij de prijs per kwartier wijzigt. Dat bestaat enkel voor elektriciteit en vraagt een digitale meter.
Wat betekent dit voor uw factuur?
Jonathan legt het naast uw contract en verbruik.
Zo werkt een vast energiecontract
Met een vast tarief betaalt u gedurende de hele looptijd van uw contract dezelfde prijs per kilowattuur (kWh) voor de energie zelf. Stijgen de prijzen op de energiemarkt, dan merkt u daar niets van tot uw contract afloopt. Dalen ze, dan daalt uw prijs ook niet mee.
Die zekerheid heeft een prijs. De leverancier neemt het risico van stijgende marktprijzen over en rekent daarvoor een risicopremie aan. Volgens de CREG zijn vaste prijzen daardoor meestal iets hoger dan variabele.
Let op: ‘vast’ slaat enkel op de energieprijs. De netkosten van Fluvius, de heffingen en de btw kunnen ook tijdens een vast contract wijzigen, bijvoorbeeld op 1 januari. Hoe die delen samen uw factuur vormen, leest u in de uitleg over uw energiefactuur.
Zo werkt een variabel energiecontract
Bij een variabel tarief ligt niet de prijs vast, maar de formule waarmee de prijs berekend wordt. Die formule bestaat meestal uit een vast deel, dat de leverancier zelf bepaalt, en een deel dat gekoppeld is aan een prijsindex van de groothandelsmarkt voor elektriciteit of aardgas. Elke maand of elk kwartaal vult de leverancier de nieuwe waarde van die index in, en zo krijgt u een nieuwe prijs per kWh.
De formule en de index die bij uw product horen, staan op de tariefkaart. Twee variabele contracten kunnen dus heel anders reageren op dezelfde marktbeweging: vergelijk daarom niet enkel het woord ‘variabel’, maar de prijs die er nu uitkomt voor uw jaarverbruik.
Volgens de CREG is een variabel contract meestal goedkoper dan een vast contract wanneer de markt stabiel is. Stijgen de groothandelsprijzen, dan stijgt uw prijs wel mee.
Voor- en nadelen van vast en variabel
Vast, voordeel
- U weet wat u per kWh betaalt; prijsstijgingen op de markt raken u niet tijdens de looptijd.
Vast, nadeel
- Dalen de energieprijzen, dan betaalt u nog altijd uw vaste prijs, inclusief de risicopremie.
Variabel, voordeel
- Dalen de marktprijzen, dan merkt u dat binnen een maand of een kwartaal op uw prijs.
Variabel, nadeel
- Stijgen de elektriciteits- of gasprijzen, dan stijgt uw prijs mee, zonder plafond.
Hoe groot het verschil kan worden, bleek tijdens de energiecrisis van 2022: variabele prijzen stegen toen sterk, en energieleveranciers boden een tijdlang geen nieuwe vaste contracten meer aan. Pas begin 2023 kwamen die terug op de markt.
Heb ik nu een vast of variabel energiecontract?
- Kijk op uw factuur of jaarafrekening: daar staat de naam van uw product en de looptijd.
- Zoek de tariefkaart van dat product: een prijs per kWh voor de looptijd betekent vast, een formule met een index betekent variabel.
- Gebruik de CREG Scan: de federale regulator vergelijkt daar uw bestaande contract met het huidige aanbod. U vindt de tool op cregscan.be (opent in een nieuw tabblad).
- Twijfelt u nog? Vraag het aan uw huidige leverancier, of stuur ons uw factuur.
Welk energiecontract past bij u: vast of variabel?
Er is geen energiecontract dat voor iedereen het beste is, en niemand weet vooraf of de marktprijs zal stijgen of dalen. Deze vragen helpen u kiezen tussen vast en variabel:
Hebt u een strak budget?
Dan weegt zekerheid zwaar. Een vast contract maakt uw energiekosten voor de energie zelf voorspelbaar.
Volgt u de markt graag?
Met een variabel contract profiteert u sneller van dalende prijzen, maar u moet stijgingen ook kunnen opvangen.
Hebt u zonnepanelen?
Kijk dan ook naar de injectievergoeding in het contract en naar het moment waarop u zelf verbruikt. Die verschillen per product, los van vast of variabel.
Elektrische wagen of warmtepomp?
Als u verbruik kunt verschuiven naar goedkope momenten, bekijk dan ook een dynamisch contract. Let daarnaast op uw piekvermogen.
Een zaak met een vast jaarbudget?
Zekerheid over de energieprijs maakt plannen eenvoudiger. Weeg dat af tegen de risicopremie, en bekijk ook wanneer uw zaak het meest verbruikt.
1 jaar of 3 jaar vast?
Een langer vast contract geeft u langer zekerheid. Maar het betekent ook dat u langer aan die prijs vastzit als de markt daalt. Welke looptijd achteraf voordeliger was, weet niemand vooraf.
Helemaal vast zit u nooit: als gezin of kleine zaak kunt u ook tijdens een contract van drie jaar kosteloos overstappen. Vanaf januari 2027 moet de vaste vergoeding bovendien altijd pro rata aangerekend worden, voor de dagen dat u klant was.
Wisselen tussen vast en variabel
U kunt op elk moment van een vast naar een variabel contract overstappen, of omgekeerd. Dat kan bij uw huidige leverancier, door een ander product te kiezen, of bij een nieuwe leverancier, die de overstap dan voor u regelt. De opzegtermijn is hoogstens drie weken en een opzeg- of verbrekingsvergoeding is verboden. Meer over looptijden, verlengingen en opzeggen leest u in de gids over uw energiecontract.
Vergelijk de tarieven van verschillende energiecontracten altijd op de totale jaarprijs voor uw verbruik, inclusief de vaste vergoeding. De officiële vergelijking voor Vlaanderen is de V-test: zo leest u de uitslag in de V-test uitgelegd.
Veelgestelde vragen
Heb ik een vast of variabel energiecontract?
Kijk naar de productnaam op uw factuur of jaarafrekening en zoek de tariefkaart van dat product op. Staat er een prijs per kWh voor de looptijd, dan is het vast; staat er een formule met een marktindex, dan is het variabel. U kunt het ook aan uw leverancier vragen.
Is een vast energiecontract altijd duurder?
Niet altijd. Volgens de CREG zitten vaste prijzen meestal iets hoger door de risicopremie, maar als de marktprijzen stijgen, kan een vaste prijs achteraf lager uitvallen dan een variabele. Vooraf weet niemand dat zeker.
Hoe vaak verandert een variabele prijs?
Maandelijks of per kwartaal, afhankelijk van uw contract. De formule en de index staan op de tariefkaart van uw product.
Is een energiecontract van 1 of 3 jaar voordeliger?
Dat hangt af van hoe de markt evolueert, en dat weet niemand vooraf. Een langer contract geeft langer zekerheid, maar houdt u ook langer aan die prijs. U kunt wel altijd kosteloos overstappen.
Kan ik van een vast naar een variabel contract overstappen?
Ja, op elk moment, bij uw huidige of bij een andere leverancier. De opzegtermijn is hoogstens drie weken en een verbrekingsvergoeding is verboden.
Geldt dit ook voor mijn zaak?
Ja. Verbruikt uw zaak minder dan 100 MWh elektriciteit en minder dan 100 MWh aardgas per jaar, dan hebt u dezelfde bescherming als een gezin. Daarboven gelden de voorwaarden van uw contract op maat.
Lees ook
EnergiecontractEnergiecontract: zo werkt het en zo kiest uEen energiecontract legt de prijs vast die uw leverancier aanrekent voor elektriciteit of aardgas: vast, variabel of dynamisch, met een vaste vergoeding en een looptijd.8 min lezen- EnergiecontractDynamisch tarief: past het bij u?Wat een dynamisch contract is en voor wie het loont.8 min lezen
FactuurUw energiefactuur lezen: wat betaalt u, en aan wie?U krijgt één factuur van uw energieleverancier, met drie delen: de energiekost, de netkosten en de heffingen met btw.9 min lezen
Twijfelt u tussen vast en variabel?
Jonathan kijkt uw huidige contract en uw verbruik na en zegt duidelijk wat bij u past. Soms is het advies: blijven. U beslist zelf. Antwoord binnen 2 werkdagen.
Het advies kost u niets. Wij worden vergoed door de leveranciers waarmee we samenwerken.
