Zonnepanelen: hoe werken ze, wat brengen ze op en waar let u op?

Op deze pagina
- In het kort
- Hoe werken zonnepanelen
- Soorten zonnepanelen
- Waarom zonnepanelen
- Zonnepanelen voor uw zaak
- Zelfverbruik en injectie: wat gebeurt er met uw stroom
- Zonnepanelen en de digitale meter
- Welk energiecontract past bij zonnepanelen
- Hoeveel zonnepanelen hebt u nodig
- Zonnepanelen op een plat dak
- Is er nog een premie voor zonnepanelen
- Zonnepanelen zelf plaatsen of laten plaatsen
- Zonnepanelen aanmelden bij Fluvius
- Zijn zonnepanelen rendabel
- Zonnepanelen kopen: wat bepaalt de prijs
- Zonnepanelen met een thuisbatterij, warmtepomp of laadpaal
- Wat wij voor u nakijken
Transparant over hoe we werken
We werken met een beperkt aantal partnerleveranciers en doen geen volledige marktvergelijking.
Het advies kost u niets. Wij worden vergoed door de leveranciers waarmee we samenwerken.
Hoe werkt Energieduo?In het kort
- Voor zonnepanelen die vanaf 2024 in dienst gaan, bestaat er in Vlaanderen geen investeringspremie meer.
- Hoeveel uw installatie opbrengt, hangt vooral af van hoeveel zonnestroom u zelf verbruikt (zelfverbruik).
- U meldt uw zonnepanelen aan bij Fluvius in Mijn Fluvius, liefst binnen 30 dagen na de AREI-keuring en zeker binnen drie maanden.
- Uw energiecontract telt mee: de vergoeding voor de stroom die u op het net zet, verschilt per contract.
- Voor uw zaak: zonnestroom valt vaak samen met uw dagverbruik, en een onderneming heeft fiscale mogelijkheden zoals de investeringsaftrek.
Hoe werken zonnepanelen?
Een zonnepaneel bestaat uit zonnecellen die licht omzetten in gelijkstroom. Fotovoltaïsche zonnepanelen (pv-panelen) liggen meestal op het dak, op montagemateriaal dat aan de dakstructuur vastzit. Een omvormer zorgt ervoor dat die gelijkstroom wordt omgezet in wisselstroom: de stroom die uw toestellen gebruiken. Bij grotere daken of verschillende dakvlakken werken soms meerdere omvormers. Wat u niet meteen verbruikt, gaat via uw digitale meter naar het elektriciteitsnet.
Twee getallen komen vaak terug. Het piekvermogen van de panelen drukt u uit in wattpiek (Wp) of kilowattpiek (kWp): wat de panelen onder standaardomstandigheden kunnen opwekken. Het vermogen van de omvormer drukt u uit in kVA. Dat tweede getal is belangrijk voor de regels van de netbeheerder. Meer uitleg vindt u bij piekvermogen en kVA.
Wat betekent dit voor uw factuur?
Jonathan legt het naast uw contract en verbruik.
Soorten zonnepanelen
Vandaag worden vooral monokristallijne zonnepanelen geplaatst. Polykristallijne zonnepanelen komt u nog tegen op oudere daken. Panelen verschillen ook in afmetingen en vermogen per paneel. Daarnaast hoort u termen als glas-glaszonnepanelen (glas aan voor- en achterzijde in plaats van een kunststof achterzijde) en full black (volledig zwarte panelen, vooral om esthetische redenen). Het type paneel bepaalt mee de prijs, het gewicht en de garantievoorwaarden. Vraag de installateur naar het rendement per paneel, de productgarantie en de garantie op het vermogen over de levensduur.
Waarom zonnepanelen?
Met zonnepanelen wekt u zelf hernieuwbare stroom op uit zonne-energie. Wat u zelf verbruikt, hoeft u niet van het net af te nemen, en u wordt minder afhankelijk van de prijzen van energieleveranciers. Zonnestroom is groene energie zonder fossiele brandstoffen. Voor veel woningen met zonnepanelen verbetert ook het EPC-label, en dat telt mee als u later moet renoveren of verkopen. Investeren in zonnepanelen is wel een beslissing voor lange tijd: kijk eerst naar uw energieverbruik, uw dak en uw contract.
Zonnepanelen voor uw zaak
Voor een onderneming liggen de zaken op een paar punten anders dan thuis.
- Dagverbruik: een winkel, werkplaats of kantoor verbruikt vaak overdag, net wanneer de panelen produceren. Dat verhoogt het zelfverbruik.
- Grotere installaties: boven 25 kVA omvormervermogen vraagt u vooraf een netstudie aan bij Fluvius. Fluvius onderzoekt dan of uw installatie op het net kan worden aangesloten. Boven 30 kVA is een netontkoppelbeveiliging verplicht.
- Fiscaal: een kleine onderneming kan voor zonnepanelen de basisinvesteringsaftrek gebruiken. Daarnaast bestaat een verhoogde thematische investeringsaftrek, die voor investeringen in 2026 (aanslagjaar 2027) 40 % bedraagt. Ook de Ecoboostlening kan zonnepanelen financieren. Bespreek de voorwaarden met uw boekhouder.
- Capaciteitstarief: zonnepanelen verlagen uw afname overdag, maar niet altijd uw hoogste piek. Lees meer over het capaciteitstarief voor ondernemingen.
- Huurt u het pand? Spreek dan vooraf met de eigenaar af wie investeert, wie eigenaar wordt van de installatie en wat er gebeurt als u verhuist.
Zelfverbruik en injectie: wat gebeurt er met uw stroom?
De stroom die uw zonnepanelen opwekken, gaat eerst naar de toestellen die op dat moment draaien. Dat is zelfverbruik: die stroom hoeft u niet van het net af te nemen. Wat over is, gaat naar het elektriciteitsnet. Dat heet injectie. Voor die geïnjecteerde stroom krijgt u een vergoeding van uw energieleverancier, het injectietarief.
De vergoeding voor injectie ligt doorgaans lager dan de prijs die u betaalt voor stroom van het net. Daarom loont het om zo veel mogelijk zelf te verbruiken, bijvoorbeeld door de wasmachine, de vaatwasser of de laadpaal overdag te laten werken.
De Vlaamse Nutsregulator berekende in zijn prijzenrapport over 2025 (gepubliceerd in mei 2026) dat een doorsnee Vlaams gezin met zonnepanelen gemiddeld € 469 bespaarde door eigen zonnestroom te verbruiken, en gemiddeld € 107 ontving voor de geïnjecteerde stroom. Dat is een gemiddelde over vele gezinnen; uw eigen situatie kan sterk verschillen.
Zonnepanelen en de digitale meter
Met een digitale meter worden afname en injectie apart gemeten. De terugdraaiende teller bestaat dus niet meer. Wie zonnepanelen heeft, betaalt nettarieven op de stroom die hij van het net haalt.
Had u nog een terugdraaiende teller? Voor digitale meters die vanaf 1 april 2026 zijn geplaatst, wordt een opgebouwd overschot van die oude teller niet langer automatisch gecompenseerd. Meer uitleg vindt u bij de digitale meter en het prosumententarief.
Welk energiecontract past bij zonnepanelen?
Met zonnepanelen kijkt u naar twee prijzen in uw contract: de prijs die u betaalt voor stroom van het net en de vergoeding die u krijgt voor injectie. Een hoge injectievergoeding is weinig waard als de afnameprijs ook hoog is.
- Vast of variabel contract: de vergoeding voor injectie ligt vast of volgt een formule. Volgens de Vlaamse Nutsregulator betaalden gezinnen bij een aantal variabele contracten in minstens één maand van 2025 voor hun injectie, op momenten met een negatieve stroomprijs.
- Dynamisch contract: u betaalt en ontvangt per uur of kwartier de actuele prijs. Bij een dynamisch terugleveringscontract betaalt u alleen voor injectie in uren met een negatieve prijs. Wie zijn verbruik verschuift, kan die momenten beperken. Lees meer over het dynamisch tarief of reken het na met de simulator.
Welk contract het best bij uw verbruiksprofiel past, hangt af van uw zelfverbruik, uw meter en uw toestellen. Dat bekijken we graag samen met u.
Hoeveel zonnepanelen hebt u nodig?
Er bestaat geen vaste formule voor het aantal zonnepanelen. Deze punten bepalen hoeveel panelen zinvol zijn:
- Uw verbruik: neem uw jaarverbruik in kWh als vertrekpunt. U vindt het op uw jaarafrekening of in Mijn Fluvius. Ter vergelijking: zie het gemiddeld verbruik van een gezin.
- Uw plannen: een elektrische auto, een warmtepomp of een warmtepompboiler verhoogt uw verbruik.
- Uw dak: oriëntatie en hellingshoek (zuid, oost-west), schaduw van bomen of schoorstenen en de beschikbare oppervlakte.
- Uw aansluiting: op een monofasige aansluiting mag u maximaal 5 kVA omvormervermogen aansluiten.
De opbrengst van zonnepanelen hangt sterk af van dat dak. Een oost-westopstelling wekt over de dag gespreider stroom op dan een zuidgericht dak. Dat kan het zelfverbruik verhogen, ook al ligt de totale opbrengst iets lager.
Plaatst u als particulier een installatie met meer dan 10 kVA omvormervermogen en wilt u een injectievergoeding? Dan moet u zich volgens Fluvius registreren als zelfstandige, met de bijbehorende administratieve en fiscale gevolgen.
Zonnepanelen op een plat dak
Op een plat dak plaatst de installateur de panelen op een onderstructuur met een lichte helling, vaak verzwaard met ballast. Laat vooraf nakijken of de dakbedekking en de dakstructuur het extra gewicht aankunnen. Moet uw dak binnenkort vernieuwd of geïsoleerd worden? Doe dat dan eerst. Panelen weghalen en terugplaatsen kost tijd en geld. Lees ook onze pagina over dakisolatie.
Is er nog een premie voor zonnepanelen?
Nee. Voor de installatie van zonnepanelen die vanaf 1 januari 2024 in dienst gaan, bestaat er in Vlaanderen geen investeringspremie meer. De retroactieve investeringspremie voor eigenaars van oudere installaties kon alleen worden aangevraagd tot 31 december 2025. Zonnepanelen vallen ook niet onder Mijn VerbouwPremie.
Wel kunt u zonnepanelen financieren met de Mijn VerbouwLening van de Vlaamse overheid, tot € 60.000 met een looptijd tot 25 jaar, als u tot de doelgroep behoort. Voor een woning ouder dan tien jaar geldt bij plaatsing door een aannemer in principe het verlaagde btw-tarief van 6 % voor renovatie; voor een recentere woning is dat 21 %. Laat de installateur het juiste tarief bevestigen.
Zonnepanelen zelf plaatsen of laten plaatsen?
Zonnepanelen zelf plaatsen kan technisch, maar de installatie moet altijd gekeurd worden volgens het AREI voor ze in dienst gaat. Werken op een dak en aan uw elektrische installatie vraagt vakkennis. Een erkende installateur zorgt voor het juiste montagemateriaal, de bekabeling, de omvormer en het eendraadschema dat bij de keuring nodig is. Ook de garanties van de fabrikant hangen vaak af van een correcte plaatsing.
Zonnepanelen aanmelden bij Fluvius
- Plaatsing: een installateur plaatst de panelen en de omvormer.
- AREI-keuring: een erkende keurder keurt de installatie. De keuringsdatum geldt als datum van indienstname.
- Aanmelden: u meldt de installatie aan in Mijn Fluvius met de EAN-code van uw aansluiting en het AREI-keuringsattest. Wettelijk moet dat binnen 30 dagen na de keuring. Meldt u later dan drie maanden, dan rekent Fluvius een administratieve kost aan.
- Bevestiging: Fluvius bevestigt de aanmelding. Hebt u nog geen digitale meter, dan wordt er een digitale meter geplaatst.
Ook al meldt de installateur de installatie als service, de netgebruiker op de dag van de keuring blijft zelf verantwoordelijk. Installaties boven 25 kVA meldt u niet in Mijn Fluvius: daarvoor vraagt u vooraf een netstudie aan.
Zijn zonnepanelen rendabel?
Of zonnepanelen voor u rendabel zijn, hangt af van een paar factoren die we niet voor iedereen kunnen invullen:
- hoeveel van de opgewekte stroom u zelf verbruikt;
- de prijs die u betaalt voor stroom van het net en de vergoeding voor injectie;
- de installatiekosten en de financiering;
- of u slim stuurt, met een thuisbatterij of door toestellen overdag te laten werken.
Rekenvoorbeelden met een vaste terugverdientijd geven daarom een vertekend beeld. Wilt u weten wat zonnepanelen voor uw verbruik betekenen? Dan rekenen we het na met uw eigen gegevens.
Zonnepanelen kopen: wat bepaalt de prijs?
De prijs van een zonnepaneleninstallatie hangt af van:
- het aantal panelen en het totale vermogen in kWp;
- het type paneel (bijvoorbeeld glas-glas of full black);
- het type en vermogen van de omvormer, en of hij klaar is voor een batterij;
- het dak: pannen, leien of plat dak, en de bereikbaarheid;
- de plaatsing, keuring en eventuele aanpassingen aan uw elektrische installatie;
- het btw-tarief: in een woning ouder dan tien jaar in principe 6 % bij plaatsing door een aannemer, in een recentere woning 21 %.
Wilt u zonnepanelen kopen of laten plaatsen? Vraag altijd een gedetailleerde offerte met het vermogen per paneel, de garanties en wat er wel en niet inbegrepen is. Vergelijk offertes van verschillende installateurs op vermogen, niet alleen op het aantal panelen. Bij het kopen van zonnepanelen telt ook de service na het plaatsen van zonnepanelen: wie komt langs bij een storing aan de omvormer?
Zonnepanelen met een thuisbatterij, warmtepomp of laadpaal
In combinatie met zonnepanelen werken vooral toestellen goed die stroom verbruiken wanneer de zon schijnt. Een laadpaal die overdag laadt, een warmtepompboiler die het water opwarmt met zonnestroom of een thuisbatterij die overschotten opslaat: ze verhogen allemaal uw zelfverbruik. Met een warmtepomp verbruikt u vooral in de winter meer, wanneer de panelen minder opwekken. Een goede combinatie begint bij een duidelijk beeld van uw verbruik.
Wat wij voor u nakijken
Bij Energieduo bekijken we een installatie met zonnepanelen niet los van de rest. We kijken samen naar uw verbruik, uw energiecontract en uw dak, aan de telefoon of bij een bezoek ter plaatse op afspraak, overal in Vlaanderen. Daarna weet u of zonnepanelen bij u passen, welk vermogen zinvol is en welk contract erbij hoort. Een eventuele offerte komt van een erkende installateur. U beslist zelf.
Veelgestelde vragen
Is er in 2026 nog een premie voor zonnepanelen?
Nee. Sinds 2024 bestaat er in Vlaanderen geen investeringspremie meer voor nieuwe zonnepanelen. Financieren kan wel met de Mijn VerbouwLening, als u tot de doelgroep behoort.
Moet ik mijn zonnepanelen aanmelden?
Ja. U meldt uw installatie aan in Mijn Fluvius, wettelijk binnen 30 dagen na de AREI-keuring. Na drie maanden rekent Fluvius een administratieve kost aan. U blijft zelf verantwoordelijk, ook als de installateur meldt.
Wat gebeurt er met mijn terugdraaiende teller?
Met een digitale meter verdwijnt de terugdraaiende teller. Voor meters die vanaf 1 april 2026 zijn geplaatst, wordt een opgebouwd overschot niet langer automatisch gecompenseerd.
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?
Dat hangt af van uw jaarverbruik, uw plannen (elektrische auto, warmtepomp) en uw dak. Vertrek van uw verbruik in kWh en laat de installateur rekenen met de oriëntatie en schaduw van uw dak.
Krijg ik geld voor de stroom die ik injecteer?
Ja, via een injectievergoeding van uw energieleverancier. Hoeveel dat is, verschilt per contract. Bij sommige contracten betaalt u voor injectie op momenten met een negatieve stroomprijs.
Bronnen
- Vlaanderen.be · Zonnepanelen
- Test Aankoop · Zonnepanelen en thuisbatterij aanmelden bij de netbeheerder (2026)
- Vlaanderen.be · Mijn VerbouwLening
- Vlaamse Nutsregulator · Prijzenrapport 2025 (7-5-2026)
Lees ook
EnergiecontractInjectietarief vergelijken met zonnepanelen: afname én injectie samenMet zonnepanelen en een digitale meter betaalt u voor de stroom die u van het elektriciteitsnet haalt en krijgt u een injectietarief (injectievergoeding of terugleververgoeding) voor de overtollige stroom die u op het net zet.7 min lezen
EnergietechniekenThuisbatterij kopen: hoe werkt het, is het rendabel en waar let u op?Een thuisbatterij slaat zonnestroom op die u overdag niet verbruikt, zodat u die later zelf gebruikt in plaats van die voor een lage vergoeding op het net te zetten.6 min lezen
FactuurDigitale meter: plaatsing, aflezen en wat er verandertEen digitale meter meet afname en injectie apart, per kwartier, en wordt op afstand uitgelezen door Fluvius.8 min lezen
Passen zonnepanelen bij uw verbruik en contract?
Jonathan bekijkt uw verbruik, uw dak en uw energiecontract, en zegt welk vermogen en welk contract zinvol zijn. Voor de plaatsing werken we met een erkende installateur. U beslist zelf. Antwoord binnen 2 werkdagen.
Het advies kost u niets. Wij worden vergoed door de leveranciers waarmee we samenwerken.
